Jak zacząć podróżować w stylu ultralight

Od czego zacząć

Aby ustalić, które elementy ekwipunku warto wymienić na lżejsze, a co po prostu zostawić w domu, trzeba przyjrzeć się swoim rzeczom bardzo szczegółowo. Wystarczy wykonać te 4 kroki, a na koniec Twój plecak będzie o ładne parę kilo lżejszy.

Rozłóż swój sprzęt w domu

W jednym miejscu połóż tzw. wielką czwórkę - plecak, namiot, śpiwór i matę. Kolejne stosy niech utworzą: odzież, sprzęt do gotowania, kosmetyczka, leki, elektronika i cała reszta ekwipunku.

Zważ główne elementy

Wrzuć każdą rzecz na wagę. Skup się na tych najcięższych - plecaku, śpiworze, macie, namiocie lub płachcie, sprzęcie do gotowania i ubraniach. Pomiary uświadomią Ci, od czego w ogóle zacząć odchudzanie bagażu.

Odrzuć zbędne rzeczy

„Czy naprawdę użyję tego na szlaku?” Skup się głównie na dublujących się rzeczach, wielkich opakowaniach kosmetyków, niepotrzebnych pokrowcach, nadmiarze ubrań i gadżetach branych „na wszelki wypadek”, które i tak od lat Ci się nie przydają.

Szukaj uniwersalnych rozwiązań

Jeden dobrze dobrany element może zastąpić kilka innych. Chusta wielofunkcyjna posłuży jako czapka, a kije trekkingowe jako stelaż do tarpa. Spróbuj też ubierać się „na cebulkę” - odpowiednia kombinacja warstw jest o wiele bardziej praktyczna i skuteczna niż dokładanie kolejnych grubych ubrań.

Wcale nie musisz od razu biec na zakupy ani wyruszać na długodystansowy szlak. Odchudzony zestaw przetestuj najpierw na krótszej trasie, podczas weekendowego wypadu czy jednodniowej wycieczki z noclegiem. Dzięki temu z czasem wypracujesz własną listę sprzętu, tzw. gearlist, opartą na Twoich doświadczeniach.

Pamiętaj, że nie ma czegoś takiego jak jedna uniwersalna lista sprzętu. Jeśli trafisz w internecie na zestawienia innych turystów, traktuj je po prostu jako źródło inspiracji.

Gdzie poczujesz największą różnicę

Największą część wagi stanowi zazwyczaj sprzęt, którego potrzebujesz do spania pod chmurką - namiot, śpiwór, mata i oczywiście plecak, czyli osławiona wielka czwórka. Jeśli zależy Ci na szybkim i skutecznym zbiciu wagi, to właśnie tutaj warto zacząć poszukiwania.

Namiot

Schronienie dobieraj pod kątem pogody, terenu, liczby osób oraz własnego doświadczenia. Jeśli idziesz w pojedynkę, nie potrzebujesz namiotu wielkości pałacu. W trafnym wyborze pomoże Ci nasz poradnik Jak wybrać namiot.

Większość z nas ma pewnie w domu klasyczny namiot z pałąkami. Te samonośne konstrukcje słyną z wytrzymałości i banalnego rozkładania, z którym poradzi sobie każdy. Najczęściej są jednak uszyte z solidnych materiałów, co podbija ich wagę. Istnieją na szczęście modele ultralekkie, które zachowują trwałość i wszystkie zalety namiotów samonośnych przy znacznie niższej masie. Rzuć okiem na nasz wybór namiotów ultralekkich.

Jeszcze lżejszą opcją są namioty rozbijane na kijach trekkingowych - np. Warg Protrek. Ich rozstawienie wymaga odrobiny wprawy, ale szybko można to opanować. Jeśli celujesz w skrajny minimalizm, możesz wybrać tarp, hamak lub klasyczne spanie pod gołym niebem.

Śpiwór

Śpiwór, do spółki z matą turystyczną, to najważniejsza część Twojego wyposażenia. Dobry sen jest kluczowy dla regeneracji podczas wielodniowej wędrówki. Jeśli masz wątpliwości przy wyborze, przeczytaj artykuł Jak wybrać śpiwór w dziale Poradniki.

Wybierając śpiwór, skup się na jego komforcie termicznym. Wartości takie jak komfort, limit i ekstremum podpowiadają, w jakich temperaturach odpowiednio kobiecie i mężczyźnie nie powinno być zimno, a kiedy rośnie ryzyko wyziębienia organizmu. Warto wybrać śpiwór z lekkim zapasem ciepła, zwłaszcza jeśli jesteś zmarzluchem. Oczywiście im cieplejszy śpiwór, tym zazwyczaj wyższa jest jego waga.

To, co drastycznie wpływa na wagę śpiwora, to rodzaj jego wypełnienia. Śpiwory z ociepliną syntetyczną, czyli z włóknami rurkowymi lub mikrowłóknami, są cięższe od modeli puchowych. Są za to tańsze i łatwiejsze w utrzymaniu – nie przeszkadza im szorstkie traktowanie czy wilgoć, można je bez problemu prać w pralce i potrafią izolować nawet gdy są mokre, co bardzo docenisz śpiąc pod gołym niebem.

Z kolei największymi zaletami śpiworów puchowych, poza niższą wagą, są fenomenalna kompresja po spakowaniu i wybitne właściwości termoizolacyjne. Są one jednak bardziej wrażliwe na wilgoć i wymagają ostrożniejszej pielęgnacji.

Mata turystyczna

Mata to kolejny element wyposażenia, który przy odpowiednim doborze zagwarantuje Ci dobry sen. Waga mat zależy od ich grubości, konstrukcji oraz współczynnika oporu cieplnego (R-Value). Im wyższa wartość R, tym sprzęt lepiej izoluje. W naszych poradnikach znajdziesz tekst Jak prawidłowo wybrać matę turystyczną.

Maty samopompujące są z reguły najcięższe i największe po spakowaniu. Lżejszą, a wciąż bardzo komfortową opcją, są maty dmuchane.

Karimaty piankowe to z kolei najtańsze rozwiązanie ze wszystkich trzech typów. Ich główną zaletą jest wysoka wytrzymałość i niższa waga. Oferują jednak mniejszy komfort termiczny, dlatego nadają się raczej na cieplejsze dni lub jako warstwa izolacyjna i ochronna pod matę dmuchaną.

Plecak

Zanim kupisz nowy plecak, przyjrzyj się najpierw swojemu ekwipunkowi. Jeśli do plecaka ultralight załadujesz ciężki śpiwór, potężny namiot, za dużo ubrań i masę innego sprzętu, noszenie tego nie będzie wygodne, a w dodatku możesz uszkodzić materiał. Dopiero gdy zrobisz porządek w sprzęcie, przekonasz się, jakiej wielkości plecaka tak naprawdę potrzebujesz.

Pojemność plecaka dobieraj do długości wyprawy i sprzętu, który będziesz nieść. Zbyt duży plecak aż kusi, żeby spakować więcej, niż faktycznie potrzebujesz. Na jednodniową lub weekendową wycieczkę w zupełności wystarczy plecak o pojemności do 30 litrów. Jeśli planujesz wielodniowy trekking ze spaniem na dziko i gotowaniem, będziesz potrzebować więcej przestrzeni, około 40-60 litrów.

Na wagę plecaka wpływa nie tylko jego pojemność, ale też użyte materiały i przede wszystkim system nośny. Zawsze najlepiej przymierzyć plecak przed wyjazdem. Plecaki ultralight są dość specyficzne i być może minie chwila, zanim się do nich przyzwyczaisz. Często posiadają duże kieszenie zewnętrzne, kieszonki na szelkach, zwijane zamknięcie (roll-top) i konstrukcję bezstelażową lub jedynie minimalistyczny stelaż. Na weekendy, a nawet dłuższe przejścia, zazwyczaj wystarcza pojemność do 55 litrów, przy czym waga samego plecaka nie przekracza 1,5 kg. Jeśli nie wiesz, jak prawidłowo dobrać plecak, wpadnij do jednego z naszych sklepów stacjonarnych lub przeczytaj nasz przewodnik po plecakach.

Ciężar można ograniczyć wszędzie

System do spania i plecak pozwolą Ci co prawda szybko i wyraźnie zredukować ciężar, ale zbędne gramy kryją się też w innych kategoriach.

Prawdziwy turysta ubiera się „na cebulkę”. W przypadku ubrań system wielowarstwowy sprawdza się znacznie lepiej niż taszczenie dużej ilości zapasowych rzeczy. Podstawą jest funkcjonalna warstwa bazowa (bielizna termoaktywna), która odprowadza pot. Na nią wędruje warstwa izolacyjna, a na samą górę – ochrona przed wiatrem i deszczem.

Na wielodniowych trasach docenisz materiały, które szybko schną i nie chłoną tak łatwo przykrych zapachów. Idealnie sprawdza się odzież z wełny merino. Jest przyjemna w dotyku, ma właściwości antybakteryjne i jest odporna na brzydki zapach. W jednej koszulce z merino przejdziesz kilka dni, a inni turyści na szlaku nawet się nie zorientują. Ponadto wełna merino świetnie reguluje temperaturę - ogrzewa w chłodne dni, a podczas upałów pomaga odprowadzić ciepło. Mając odzież z merynosa, nie musisz pakować tylu zapasowych koszulek, majtek czy skarpetek.

Zestaw do gotowania potrafi podbić wagę plecaka bardziej, niż się wydaje. Najpierw ustal, czy na danej wyprawie rzeczywiście musisz gotować. Czasem wystarczy zimny prowiant, innym razem sensowniejszym wyborem będzie prosty palnik i lekki garnek lub menażka. Wielkość naczyń dobieraj pod kątem tego, ile wody będziesz gotować. Dla jednej osoby wystarczy naczynie około 500 ml, dla dwóch optymalne będzie od 750 ml do 1 litra.

W przypadku jedzenia zwracaj uwagę na stosunek wagi do kaloryczności. Świetnie sprawdzają się liofilizaty, owsianki, orzechy, batony czy inne kompaktowe i sycące przekąski. Zapas wody planuj zgodnie z trasą. Zawsze sprawdzaj, gdzie po drodze znajdują się ujęcia, i tylko pod tym kątem dźwigaj odpowiednią ilość płynów. Pamiętaj, że każdy litr wody to dodatkowy kilogram na plecach. Jeśli nie masz pewności, czy woda z naturalnych źródeł nadaje się do picia, polecamy zabrać mikrofiltr, butelkę filtrującą lub tabletki uzdatniające.

Na czym oszczędzać wagę, a na czym nie

Najprościej zacząć od rzeczy, które nie są absolutnie kluczowe dla Twojego bezpieczeństwa. Przelej kosmetyki do małych buteleczek, wyrzuć niepotrzebne opakowania, nie zabieraj dublującego się sprzętu i zrezygnuj z ubrań pakowanych „w razie czego”. Przejrzyj też menażki, elektronikę i małe bibeloty, bo z nich bardzo łatwo zbiera się solidny balast.

Bądź jednak ostrożny ze sprzętem, który ratuje Cię przed zimnem, deszczem, ciemnością czy nieprzewidzianą sytuacją. Ciepłe posłanie, niezawodna warstwa przeciwdeszczowa, apteczka, nawigacja, mapa, naładowany telefon, woda i możliwość jej filtracji, czołówka oraz sprzęt adekwatny do pogody i terenu - to wszystko nie powinno znikać z plecaka tylko po to, by zaoszczędzić parę gramów.

Prosta zasada brzmi: zostaw w domu to, co zbędne, ale nigdy bezpieczeństwo.

Podsumowanie: mniej rzeczy, więcej energii

W podróżowaniu w stylu ultralight wcale nie chodzi o to, by pochwalić się najlżejszym plecakiem na polu namiotowym. Chodzi o to, by dźwigać mniej, poruszać się wygodniej i zachować więcej energii na samo wędrowanie. Każdy kolejny wyjazd z czasem zweryfikuje, czego naprawdę potrzebujesz, co możesz śmiało zostawić w domu i kiedy warto dorzucić do plecaka kilka dodatkowych gramów.

Mniejszy ciężar na plecach to najczęściej po prostu więcej radości z przemieszczania się.

Autorzy: Kačka Na Treku, Jan Frýdecký

Źródła: archiwum autorów

Przydatne linki

• Testy >

• Poradniki >

• Reportaże >

• E-SHOP >